150مصر و بانى اين ضريح و گنبد - نوشته شده است و در سنۀ هشتصد و هشتاد و هشت بنا نموده است.»
در سال 1233 ه . ق. سلطان محمود ثانى بن سلطان عبدالحميد (1223 - 1255) گنبد حجرۀ مباركه را بنايى ديگر نمود و آن را به رنگ سبز روغنى منقّش كرد.
ميرزا حسين فراهانى كه در خلال سالهاى 1302 و 1303 ه . ق. وصف بناى مسجد را در «سفرنامۀ» خود نگاشته است، در خصوص آخرين هيكل بناى حجره و مرقد مىنويسد:
«ضريح مبارك مشتمل بر چهار پايۀ بزرگ است كه هر پايه دو ذرع و نيم عرض آن است و سقف گنبد مبارك نيز بر آن پايهها زده شده و سه پايۀ كوچك است كه دو تاى آنها در سمتى است كه مرقد مطهّر حضرت صدّيقۀ طاهره در آن واقع شده است و يك پايه هم در نقطهاى است كه بالاى او منارۀ بلال است كه در آن اذان مىگفته. در اطراف وسط ضريح مبارك نيز پانزده ستون و چهار بست قرار دارد.»
پادشاهان، امرا و شيوخ، جواهرات و پردههاى زربافت و حرير بسيار زيادى هديۀ مقصوره نمودند؛ كه شرح آنها در كتابهاى متأخّر از تاريخ مدينه به تفصيل ذكر شده است؛ ولى از آنجايى كه اين جواهرات ذىقيمت، در طول تاريخ، مورد دستبردهاى مكرّر قرار گرفته، صورتى كامل از آن در دسترس نيست. 1بناى فعلى مقصوره يا حجره كه در زاويۀ جنوب شرقى مسجدالنّبى قرار گرفته، داراى ضريح يا حصارى خارجى است كه در اصطلاح اهل مسجد به «الشّباك» معروف است. در جهت قِبلى حجره ( \المواجهه) كه محلّ توقّف مردم براى زيارت و نيايش است، ضريحى از مس قرار دارد كه به صورت مشبّك در حدّ ميان دو ستون به دو قسمت مساوى و متّحدالشكل تقسيم شده و ميان آنها درى كوچك قرار گرفته كه به بابالتّوبه مشهور است. در بالاى اين در، كتيبهاى موجود بوده كه تاريخ احداث آن را سال