75شتافتند و به او تهنيت گفتند و نويد مقبوليت دادند و گفتند: «اَمٰا انَّهُ قد حَججنٰا هذَا البيتَ قبلَ انْ تحجَّهُ بألفي عام.»

حج ابراهيم

قبل از ابراهيم نيز كعبه مقصد آمال بود و مردم براى انجام حج، رو به سويش مى‌نهادند. اما ديوارهاى كعبه با گذشت زمان، فرسوده شده و رو به انهدام بوده است:

«كٰانتِ العربُ تَحجُّ اللّٰهَ واِنَّما كانَ ردماً ... فَلمّا اذنَ لهُ فِي البناءِ قدمَ ابراهيمُ - عليه‌السلام - ...»

ابراهيم به امر خدا پايه‌هاى بيت را از نو برافراشت و با اسماعيل، به راهنمايى فرشتۀ وحى، مناسك حج را به جا آورد. و بنا به گفتۀ برخى نصوص، ابراهيم خود، قبل از تجديد بناى كعبه حج به جا آورده بود. ¹ او به فرمان خدا، مردم را به حج خانۀ خدا دعوت نمود:

«وَ أَذِّنْ فِي النّٰاسِ بِالْحَجِّ يَأْتُوكَ رِجٰالاً وَ عَلىٰ كُلِّ ضٰامِرٍ يَأْتِينَ مِنْ كُلِّ فَجٍّ عَمِيقٍ .» ²پس از اسماعيل، همچنان حراست از سيادت كعبه و توليت اين پايگاه توحيد، بر عهدۀ فرزندان او بود و پاسدارى از مراسم حج و تطهير آن را از تحريفهاى شرك‌آلود، پيامبران از فرزندان اسماعيل برعهده داشتند.