61كدام تعبير در ارائۀ بعد اقتصادى حج و تشويق مسلمانان به بهرهگيريهاى مشروع اقتصادى از عبادت بزرگ حج، رساتر از اين جمله مىتواند باشد كه پيامبر خدا - ص - فرمود: «وَحَجُّوا تَسْتَغْنُوا»؛ 1 «وحج بجا آوريد تا بىنياز و خودكفا شويد.»
استغناى مادى مسلمانان حقيقتى برتر از استقلال اقتصادى است؛ زيرا بسيارى از كشورها كه با تلاش فراوان به مرحلۀ استقلال اقتصادى رسيدهاند، ناگزيرند تا خودكفايى نهايى سياست اقتصادى منفى و صرفهجويى و چشمپوشى از بسيارى از نيازهاى مبرم خود را تحمل كنند.
براى رسيدن به خودكفايى نهايى جهان اسلام و استغناى همهجانبۀ جامعۀ بزرگ اسلامى، بايد با برنامهريزيهاى حساب شده و دقيق از فرصت خدادادى حج بهرهگيرى نمود و بدون آن كه لطمهاى به قداست و معنويت حج وارد شود، همۀ مسلمانان از اين خوان گستردۀ الهى استفاده كنند.
تجلى نظام امت و امامت در حج
قرآن، همۀ مسلمانان را از هر نژاد و رنگ و با هر زبان و تاريخ و فرهنگ و در هر سرزمين كه زندگى مىكنند، امت واحده مىخواند:
«إِنَّ هٰذِهِ أُمَّتُكُمْ أُمَّةً وٰاحِدَةً وَ أَنَا رَبُّكُمْ فَاعْبُدُونِ.» 2«اين است امت شما كه متحد است و من خداى شمايم، همگى مرا پرستش كنيد.»