59اقتصادى و تجارت در اوقات حج را به صراحت تجويز فرموده است. 1گر چه تعبير جامع «لِيَشْهَدُوا مَنٰافِعَ لَهُمْ» در قرآن، بىشك منافع اقتصادى حج را نيز شامل مىگردد و نكته ظريفى را در رابطه با بعد اقتصادى تفهيم مىكند كه ملتهاى مختلف مسلمان مىتوانند با ارائه مظاهر رشد اقتصادى و نمونۀ كالاهاى توليدى خود در ايام حج، همه مسلمانان را در جريان وضع كلى اقتصادى جهان اسلام قرار دهند و سطح توليد و رشد اقتصادى را از نظر كمى و كيفى به اطلاع همگان برسانند. و از اين رهگذر زمينههاى همفكرى و تعاون و مشاركتهاى اقتصادى را در ميان ملل مختلف مسلمان فراهم آورده و در بالا بردن رشد اقتصادى كشورها و ملل عقبافتادۀ مسلمان و در حال رشد كمك نمايند.
به اين ترتيب، در ايّام حج نمايشگاه عظيمى از فراوردههاى كشاورزى، صنعتى، و ... مسلمانان كشورهاى مختلف اسلامى تشكيل مىگردد و جوامع اسلامى مىتوانند به بركت حج، از يك بازار مشترك و بينالملل اسلامى برخوردار گردند و مبادلات تجارى و روابط اقتصادى فيمابين كشورهاى اسلامى رونق و گسترش بيشترى پيدا كند.
اين نكته را مىتوان از روايتى كه هشام بن حكم در زمينۀ فلسفۀ حج از امام صادق - ع - نقل مىكند استنباط نمود:
«وَليَنْزعَ كُلُّ قَوْمٍ مِنَ التّجٰاراتِ مِنْ بَلَدٍ الىٰ بَلَدٍ وَيَنْتَفِعَ بِذٰلِكَ الْمكارى والْحمال.» 2