210ناشناخته چگونه براى خود تمدن و فرهنگ ساختهاند و گذشتهاى با عظمت و تاريخى قابل مطالعه پرداختهاند.
10 - شعبهاى تاريخ؛ واژۀ «شعب» كه در لغت به معناى دره است، در تاريخ مكه مفهوم و هويتى خاص دارد و خاطرههاى تلخ و شيرين را از تاريخ به ياد مىآورد؛ مانند شعب ابن دب كه نام درهاى در حجون بوده و شعب ابوطالب كه يادآور خاطرۀ محاصرۀ اقتصادى پيامبر - ص - و يارانش توسط قريش مىباشد و شعب بنىهاشم و شعب بنىعامر كه هر كدام در جاى خود هويت تاريخى ويژهاى داشتهاند و امروز آثار آنها بكلى محو و يا آثار طبيعى آنها حفظ ولى بىهويت گرديدهاند.
11 - قبرستان ابوطالب؛ اين محل مقدس كه به جنةالمعلاة نيز ناميده مىشود، محل دفن اجداد پيامبر و مادر گرامى آن حضرت (آمنه بنت وهب) 1 و شخصيتهاى بنى هاشم است كه مدفن بانوى اسلام حضرت خديجه همسر گرامى پيامبر - ص - و مادر حضرت فاطمه زهرا - سلاماللّٰه عليها - نيز در اين محل قرار دارد.
قبل از تسلط سعوديها بر حجاز، قبور مطهر قصى بن كلاب، هاشم، عبد مناف، عبدالمطلب، ابوطالب، آمنه، خديجه و جمعى از خاندان پيامبر و صحابه در اين محل داراى بارگاه و نام و نشان بودهاند كه اكنون به گورستان متروكهاى مبدل گشته است.
اين بىحرمتى در حالى است كه پيامبر - ص - در اين محل مقدس حاضر شد و بنا به گفته عبداللّٰه بن مسعود در زمانى كه هنوز از مردان