199اگر جبرائيل فرشتۀ مخصوص وحى الهى به آدم مناسك اين سرزمين و نحوۀ پانهادن و راه رفتن و پاس داشتن حرمت آن را تعليم نمى‌داد ¹ هم او نيز توان اداى حق «حرم» را نداشت.

چراابليس پس از گذشت ماجراى «گندم» و «بهشت» و «هبوط» اين بار در مسير حرم بر آدم آشكار گشت و ناگزير از عرضۀ خويش گرديد؟ ²آيا اين خود شباهت موقعيت بهشت و موقعيت حرم را نمى‌رساند كه محروميت از بركات و فيوضات حرم به همان اندازه براى ابليس اهميت دارد كه خروج آدم از بهشت براى او مقصد و هدف بود.

هيكل بيت معمور را آدم نساخت بلكه با راهنمايى جبرائيل بر او كشف گرديد ³ حجرالانوار نيز هرگز سياهى اعمال انسانها را با خود نداشت و از شير هم سفيدتر بود. ⁴او مى‌بايست پس از انجام مناسك در اين سرزمين مقدس، عهد خود را با خدا تجديد نمايد و خود را با سرشك زلال استغفار، پاك‌تر از گذشته سازد.

آدم كه از دستيابى به آن همه بركات و فيوضات «حرم» شگفت‌زده شده بود، از خداوند خواست كه آن را از ذريه‌اش دريغ ندارد و اين دعا، مستجاب گرديد. ⁵نوح با كشتى خود بر بيت طواف نمود تا بر جودى استقرار يافت ⁶