369حمزه حرمبزرگى بنا نهاد وضريحى منقش از چوب ساج بر قبر او نصب كرد واطراف حرم را ديوار كشيد و براين حرم درى ازآهن گذاشتكه اين در، روزهاى پنج شنبه به روى زائران باز است. 1
حرم حضرت حمزه در قرن دهم
سمهودى(متوفاى 911)حرم حضرت حمزه را به همان شكلى كه ابن نجار در سه قرن قبل از وى توصيف كرده است مشاهده نموده، مىگويد: «وعليه قبّة عالية حسنة مُتْقَنَةٌ وبابُه مُصفّح كلّه بالحديد بَنَتْهُ امّ الْخليفة الناصر لديناللّٰه كما قاله ابن النجار وذلك في سنة تسعين وخمسمائة، قال: وجعلت على القبر ملبناً من ساج وحوله حصباء وباب المشهد من حديد يُفتح كلّ يومِ خميسٍ...» 2
به طورى كه ملاحظه مىشود، اصل بناى ساختمان حرم حضرت حمزه در قرن دهم، همان بوده كه ابن نجار در اواسط قرن هفتم از كيفيت و اتقان و از درِ آهنى و از ديواركشى اطراف آن سخن گفته است. 3
سمهودى بقيۀ كلام ابننجار را در مورد ضريح حضرت حمزه نقلمىكند كه: داراى ضريحى از چوب ساج همانند ضريح جناب ابراهيم و جناب عباس و حضرت حسن مجتبى عليه السلام مىباشد. سپس مىگويد: ولى امروز بر خلاف سه قبر ياد شدۀ اخير در قبر حمزه، ضريح چوبى كه ابن نجار از آن ياد نموده است وجود ندارد، بلكه ضريح و قبر او از گچ و آجر است و شايد اين ضريح با مرور زمان و با از بين رفتن آن ضريح چوبى ساخته شده است.
سمهودى در آخر گفتارش، انتساب اين بنا را به مادر خليفۀ عباسى مورد تأكيد قرار