250
نظريۀ تاريخنگاران دربارۀ بقعۀ عقيل و ابوسفيان بن حارث
در مورد مدفن عقيل بن ابىطالب و بقعه و بارگاه متعلق به وى، آنچه از منابع در دسترس ما است، نشانگر اين است كه تاريخنگاران و مدينهشناسان، از اوائل قرن هفتم به معرفى اين بقعه پرداخته و در نوشتههاى خود از آن ياد نمودهاند. امّا اين كه بقعۀ عقيل در چه تاريخى و به وسيلۀ چه كسى بوجود آمد و به هنگام معرفى، چند قرن از عمر آن مىگذشت و همچنين اين مرقد شريف قبل از اين كه بصورت گنبد و بارگاه ساخته شود، به چه شكلى بوده است و ...؟ از منابع موجود مطلبى به دست ما نيامد.
اينك گفتار برخى از نويسندگان، مدينهشناسان و جهانگردان از اوائل قرن هفتم تا امروز، به ترتيب تاريخ:
1-ابن جبير جهانگرد معروف(متوفاى 614 ه . ق.)از قبر عقيل چنين ياد مىكند:
«در مقابل قبر عبدالرحمان بن عمر، قبر عقيل بن ابىطالب و عبداللّٰه بن جعفر طيار واقع شده است.» 1
2-ابن نجار مدينهشناس معروف(متوفاى 642 ه . ق.)دربارۀ بقعههايى كه زمان او در بقيع معروف بودهاند؛ مىگويد: «و قبر عقيل بن ابىطالب، اخى على-رضى اللّٰه عنه - فى قبّة فى اوّل البقيع ايضاً.» 2
در منابع متعلق به قرن دهم و يازدهم نيز چند تن از علما و نويسندگان و مدينهشناسان را مىبينيم كه بر اين موضوع تكيه و تأكيد كرده و بارگاه و قبر عقيل را به عنوان يكى از قبور معروف در بقيع معرفى نمودهاند؛ از جمله:
3-سمهودى(متوفاى 911 ه . ق.)پس از نقل محل دفن ابوسفيان بن حارث آورده است:«ظاهراً وى در همان حرمى است كه منتسب و متعلق به عقيل بن ابىطالب مىباشد.» 3