226
روشنايى مسجدالنبى صلى الله عليه و آله
در سنن ابن ماجه از ابوسعيد خدرى نقل مىكند كه او مىگفت:
«اول من اسرج في المساجد تميم الدارى»؛ 1«اوّلين كسى كه روشنايى و چراغ را در مساجد معمول داشت تميم دارى بود.»از اين روايت معلوم مىشود كه در زمان رسول خدا صلى الله عليه و آله مسجد آن حضرت داراى چراغ و روشنايى نبود قرائن حديثى و تاريخى ديگر نيز مؤيد اين معنا است، زيرا تا آنجا كه ما بررسى نموديم در اين مورد هيچ مطلبى بجز آنچه در بارۀ تميم دارى نقل گرديد، بدست نيامد و بطورى كه ملاحظه فرموديد شرايط زمانى و كيفيت ساختمان مسجد نيز همين را ايجاب مىكند.
كيفيت قبر رسول خدا صلى الله عليه و آله
در سنن ابوداود به طريق عمرو بن عثمان از قاسم 2 نقل مىكند كه بر عايشه وارد شدم و گفتم يا امَّه اجازه بده قبر رسول خدا و دو صحابهاش را از نزديك ببينم. او سه قبر به من نشان داد كه نه چندان مرتفع بودند و نه چسبيده به زمين و روى آنها با شنهاى بيابانى قرمز رنگى پوشيده بود(فكشفت لي عن ثلاثة قبور لامشرفة ولا لاطئة مبطوحة ببطحاء العرصة الحمراء). 3
اين بود اجمالى از كيفيت ساختمان مسجد رسول اللّٰه صلى الله عليه و آله تا دوران خليفۀ سوم، و اين بود كيفيت قبر شريف آن حضرت كه تدريجاً و به تناسب هر دورانى متحول گشته و