264

قاسم بن هاشم [ 551-557]

پس از درگذشت هاشم،فرزندش قاسم به امارت مكه رسيد.او هم در قدرت، همآورد پدرش بود و كراهتش از عباسيان را هم از وى به ارث برد.به همين دليل سالها را در مخالفت با آنان سپرى كرد.در خلال همين سالها،عمارة اليمنى ¹را براى تقويت روابطش با فاطميان به مصر فرستاد. ²عماره برابر خليفۀ فاطمى با نهايت احترام برخورد كرده،قصيده‌اى سرود كه دو بيت آن در وصف عيش چنين است:

جمعى از حرم و كعبۀ حقيقى به سوى كعبه سخاوت و كرم آمده‌اند

كعبه‌اى كه خلافت در آنجا اردو زده،آن هم ميان دو نقطۀ مخالفِ عفو و كرم از يك سو و انتقام و خشم از سويى ديگر.

در سال 555 قاسم دريافت كه قافلۀ حج عراقى به رياست امير ارغش آمادۀ نبرد با اوست.با دريافت خبر نزديكى آن،از مكه گريخت.به دنبال آن در منى،فتنه‌اى ميان مردم مكه و حجاج عراقى روى داده جماعتى از اهل مكه كشته شدند.افراد باقى مانده به خاندان‌هاى خود پيوسته،جمعيتى فراهم آورده و براى حمله بازگشتند.در اين نبرد، هزار شتر از قافلۀ حج عراقى را تصرّف كردند.امير الحاج عراقى‌ها فرمان نبرد داد و جنگ درگرفت.در اين نبرد،جمعى از دو طرف كشته شدند و غارت‌هايى صورت گرفت.امير حج عراقى چنين انديشيد كه منى را ترك كند،نه به سوى مكه براى تمام كردن حج،و نه به منطقۀ زاهر،جايى كه منازل آنان بود،بلكه به سمتى كه به عراق باز گردد،بدون آن كه حجش را تمام كند.بسيارى از حجاج از ترس فتنه بازگشتند،بدون آن كه حج خويش را تمام كنند. ³