213
ازرقى مىافزايد:مسجد دو سقف داشت كه يكى روى ديگرى بود.سقف بالاتر از چوب ساج و آهن بود.ميان دو سقف هم فاصلهاى به قدر دو ذراع و نيم بود.سقف ساج هم با طلا زينت شده بود. 1ترديدى نداريم كه دو سقفه كردن براى تلطيف هوا در وقت شدّت آن بوده است.ازرقى مىگويد،آن زمان در كنار سه در از درهاى مسجد،يعنى باب صفا و باب بنى شيبه و...بر جنازهها نماز مىخواندند.سپس مىافزايد:پيش از آن مردم در داخل مسجد الحرام بر جنازهها نماز مىگذاردند. 2
همچنين ازرقى مىنويسد:مسجد چهار مناره داشت. 3سپس جاى هر يك را بيان كرده است.ابن ظهيره در توضيح آن مىنويسد:يكى بالاى باب العمره،ديگرى بالاى باب الحزوره كه ما آن را باب الوداع مىخوانيم،سومى بالاى باب على و چهارمين مناره بالاى باب السلام بود.
او شمار قنديلهاى مسجد را 455 عدد دانسته و اين به جز هشت چلچراغى بود كه در ايام رمضان و حج از آنها استفاده مىشد. 4
سپس از غرفۀ زمزم در مسجد ياد كرده مىنويسد:در ميان آنجا حوضى مدوّر بود كه 66 طاقه يا روزنه داشت كه از آنجا آب وارد آن مىشد.در انتهاى اين غرفه، خلوتگاهى 5بود كه در كنار وادى بود و چيزهاى ارزشمند در آن نگهدارى مىشد.گفته مىشد آنجا مجلس عبدالله بن عباس بوده است.در گوشۀ غرفۀ زمزم در سمت كعبه، ستونى از ساج بود كه چراغى براى اهل طواف بر آن آويخته مىشد.ازرقى به وجود شنهاى كف مسجد در اين دوره اشاره كرده و مىگويد:سيل عظيمى وارد مسجد شد و شنها را پس از سال 200 شست. 6