222سلام اللّٰه - مشرف گرديده، جبۀ خود را به خاك آن درگاه منور گردانيدم.
چه خوش باشد كه بعد از انتظارى
به اميدى رسد اميدوارى
عصرى«جناب مستطاب آقا ميرزا مهدى زاده»«جناب حجةالاسلام»و جمعى ديگر از آقايان طلاب ديدن آمدند و فردا صبح«حضرت حجةالاسلام والمسلمين آقاى آخوند ملا محمد كاظم»- منَّ اللّٰه تعالى على الاسلام بطول بقائه - بعد از درس با جمع كثيرى از طلاب تشريف آوردند و دو سه ساعت توقف كردند واقعاً:
دولت ندهد خداى كس را به غلط
در تمام اخلاق حسنه و صفات مستحسنه، سرآمد روزگار است. مسايلى كه مدتها بود در خاطر نگاه داشته بودم، پرسيده و جواب گرفتم.
ويژگىهاى شهر نجف
حقيقتاً«نجف اشرف»شهرى است نزديك به عالم آخرت و طلاب آنجا خيلى خوش وضع و خوش حالت و قهراً مرتاض هستند.
هواى«نجف»بىاندازه گرم است. روزها خيلى گرم مىشود. اگر سرداب نباشد، نمىتوان زندگى كرد. عصرها كه باد مىآمد، به عين مثل شعلۀ آتش بود كه از نزديك او انسان عبور كند.
با جناب مستطاب شريعتمدار«حاج شيخ جواد»زادۀ مرحوم«حاجى شيخ مهدى»كه ساكن«حضرت عبدالعظيم»و نواده«مرحوم حاجى كنى»است و سه چهار سال است در«نجف اشرف»مشغول تحصيل هستند، شوخى كرده مىگفتم: بعد از برگشتن هر قدر از اموال و نفوس مردم را به هدر كنيد، عوض يك روز رياضت اينجا مىشود.
شبهاى«نجف»بهتر از«كربلا»است. پشه كمتر دارد و غالباً باد دارد، ليكن روز خيلى گرم مىشود. آب هم كم است، به خصوص هر هفتهاى يك روز بادى بلند مىشود كه نقود و ريگ در مجراى آب مىريزد. گاهى اين قدر مىريزد كه مسدود مىكند و دو