194

نامه به پاشا

فردا«ميرزا اسد اللّٰه خان»را فرستادم، سلام رسانيده و گفته بود تفنگ را من به والى با ساير تفنگ‌ها داده‌ام، فلانى قيمت او را معين كند بدهم، حقير كاغذ ذيل را به او نوشته دادم بردند:

جُعِلْتُ فداكَ انْتَ مَن لانَّد لَهْ عَلى كَرَمٍ بَل انتَ مَن نستدّ لَه، سيّدي ظَنَنْتُكَ مِمَّن لايُخَيِّبُ سائِلَهُ، و لايَرُدّ نائِلَهُ، فاخترتُكَ لحاجتي و أخلقْتُ عندك دِيباجَتى، فَتَلَقَّيْتَني بالقبول، كما كان منكَ المأمول. فلمّا رَجَعَ الخادمُ، قال: سيدي صار نادم، فأجْبَبْتُ أنْ أعرفَ ذا لماذا؟ و ما بَدا ممّا عدى؟ و الحالُ أنّك خبيرُ بإكرامِ الضَّيفِ، و جَزِيلِ ثوابِهِ، و أن لايجوزَ لِمَثلِكَ أن يَرُدَّ مِثِلى خائباً مِنْ بابِهِ، و مَا أَرَدْتُ مِنْ ذلكَ الدُّرَيهِماتِ، و لاأنْفَقْتُ عَلَيهِ أكثر مِن ثلاثَة لَيراتٍ، هو علىّ سهل يسير، و قضاء حاجتى عندى عزيز كثير، لأنّ ذاك النّحو مِنَ الباروط فى بلادنا قَليلٌ، و خاطري صارَ به شَغِيلٌ، و لو ظَنَّ سيّدى أنّي فى ذلكَ الإدعاءِ كاذبٌ، فَوَ رَبِّ الشِّهاب الثاقِبِ، و خالِقِ البدايعِ و العجائِبِ، ما أنا فى ذلِكَ الإدعاءِ بِلاعبٍ، و أنْتَ أكْرَمُ مِن أنْ تُخَيِّبَ آمِلَكَ، وَ لَوْ كانِ مِن خَاصَّةِ مالِكَ وَ السَّلامُ عَليكُمْ وَرَحْمَةُ اللّٰه وَ بَرَكاتُه.

واقعاً با كمال اشكال كمال معقوليت را كرده بود، و با كمال عذرخواهى سلام رسانده بود، و تفنگى از همان نمره تفنگ حقير به عين، بلكه بهتر داده بود آورده بودند و قسم خورده بود آن تفنگ را با ساير تفنگها كه از حاج گرفته بودم به قورخانه دولتى داده‌ام و استرداد ممكن نيست.

گل و گلاب

بيست روز تمام در شام بوديم حالا كه روز بيست و سيم شهر صفر مطابق«يازدهم ¹ثور»است گل [ و] گلاب تازه آمده است اقاقيا و شب بو و نارنج، تازه گل كرده است در و ديوار كوچه و بازار، كوى و برزن، همه مشحون به گلهاى ملوّن، واقعاً كثرت روايح