138سه طاق، چهارم«باب على»مشتمل بر سه طاق، پنجم«باب بازان»مشتمل بر دو طاق، ششم«باب بغله»مشتمل بر دو طاق، هفتم«باب الصفا»مشتمل بر پنج طاق، هشتم«باب الخناوريّه» 1 مشتمل بر دو طاق، نهم«باب المجاهديّه»مشتمل بر دو طاق، دهم«باب المدرسه الشريفه» 2 دو طاق، يازدهم«باب امّ هانى»مشتمل بر دو طاق، دوازدهم«باب الحزوره» 3 دو طاق، سيزدهم«باب ابراهيم»يك طاق بزرگ، چهاردهم«باب العمره»يك طاق بزرگ، پانزدهم«باب السدّه»يك طاق، شانزدهم«باب العجله»يك طاق، هفدهم «باب دارالندوه»دو طاق، هيجدهم«باب الدّريبه»يك طاق، نوزدهم«باب الاحمر»است كه در جنب«باب الندوه»است، مشتمل بر دو طاق.
منارههاى مسجد الحرام
مناره و مأذنه«مسجدالحرام»شش مناره است، اول منارهاى كه ساخته شد مناره «باب العمره»است، كه«ابوجعفر منصور»ساخته است، و بعد از او ساير منارهها را ساختهاند، كه شرح آن باعث تطويل است، دور مسجد هم بعضى اطاقها دارد، كه از زير جاى وضو و بعضى جاها هم مبال 4 است، طرف بين«باب السلام»و«باب الزياده»هم خانهها است، كه به ميان«مسجدالحرام»ارسى دارد، و اينها به اصطلاح خودشان«رباط» است، كه براى فقراء واردين ساختهاند و وقف است.
در نزديك به«صفا»مقابل باب سقاخانهاى است، كه در ميان اطاقى كه اطراف آن باز است ساختهاند، به قدر لولۀ آفتابهاى از فولاد [ آب] جارى است، اطراف آن هم گيلاسهاى بلور گذاشتهاند، جلو آن هم محوطهاى كوچك است كه دور آن ديوار سنگ دارد، و سه درخت زيتون هم دارد، وسط آن هم حوضى كوچك است، كه كبوترها آب مىخورند، در او هم آب كمى هميشه از فواره مىآيد، دور اين اطاق هم از بيرون،