198
ب-تاريخچه بقعه و آستان عسكريين
بقعه و آستان عسكريين،امام هادى و امام حسن عسكرى سلام اللّٰه عليهما،شهر تاريخى سامراء را در تاريخ به عنوان شهر مذهبى ثبت كرده است.تلاش و همت قابل تقدير و تحسين خليفه‌ها و حكم رانان دوره‌هاى اسلامى و بزرگ مردان دينى و سياسى براى احيا و توسعۀ حرم مطهر،آن شهر را زنده نگه داشته است.
امام هادى عليه السلام على بن محمد بن على بن موسى الرضا در دوم رجب 214 در قريۀ ابواء نزديك مدينه به دنيا آمد و در عصر متوكل،براساس اجبار او،در 243 ق از مدينه رهسپار سامراء شد.زيرا شنيده بود كه در مدينه پيروان و طرف دارانى يافته و او را امام مى‌دانند. 1آن حضرت در مسير راه خود ابتدا وارد بغداد شد و مورد استقبال فراوان قرار گرفت و آن گاه به سامراء رفت.ايشان در طول دوران امامت تحت نظر متوكل و سپس مستعين و معتز قرار داشت.بيست سال و نه ماه در سامراء اقامت كرد و سرانجام،در روز چهارشنبه 26 جمادى الآخر 254 در منزل خود،كوى معروف به«شارع ابواحمد»،از دنيا رفت.تشييع جنازه ايشان با شكوه فراوان و گريه و شيون دوست دارانش برگزار شد و او را به منزل خود بازگردانده در همان خانه شان به خاك سپردند. 2اين خانه را امام هادى از فرزند يك نصرانى خريده بود و بسيار بزرگ و وسيع بود و ظاهراً تمامى صحن شريف امروزى را در برمى‌گرفت.
براساس منابع،پيكر آن بزرگوار را وسط حياط خانه‌اش دفن كردند و چندى بعد فرزندش،حسن بن على ملقب به عسكرى(ف 260 ق)را در كنار قبر او به خاك سپردند. 3
اين خانه در حلقۀ پادگان‌هاى نظامى قرار داشت و زائران و دوست داران آن دو