157گرچه بسيارى ازآن‌ها ازبين‌رفته‌اند،همان‌مقدار باقى مانده نشان از اين سابقه تاريخى دارد.
1- قصرها و قلعه ها
1-1 9- قلعه اخيضر
اين قلعه در منطقه‌اى به همين نام در بيست كيلومترى غرب شهر كربلا واقع است.
تاريخ بناى آن به زمان‌هاى كهن بر مى‌گردد و در مورد بانيان آن اختلاف نظر وجود دارد.
در داخل قلعه مسجد كوچكى وجود دارد و اطراف ديوارهاى آن به صورت برج ساخته شده است. 1
2-1- قلعۀ هندى
آقا محمد خان قاجار براى حفظ امنيت شهر كربلا قلعه مستحكم و حصارى استوار پيرامون شهر بنا كرد.اين قلعه كه در چهار كيلومترى شهر قرار دارد،با مرگ آقا محمد خان نيمه تمام ماند و مرحوم سيد على طباطبايى هزينۀ آن را از هندوستان تأمين كرد و آصف‌الدوله هندى نيز در ابتداى قرن سيزدهم هجرى بر آن حجره‌ها و مكان هايى ساخت تا زائران كربلا بتوانند شب را در آن جا اقامت كنند.به همين مناسبت اين قلعه به «قلعۀ هندى»معروف شد.مساحت آن به حدود سه هزار متر مى‌رسد. 2اين قلعه بارها و بارها زائران كربلا را كه در مسير اين شهر دچار راه زنان و حراميان مى‌شدند پناه داده از خطر رهانيد. 3
3-1- قصر عطشان
زمان ساخت اين قصر به عصر عباسى باز مى‌گردد و در سى كيلومترى جنوب غربى كربلا واقع است.امروزه بخشى از ديوارها و طاق‌هاى آن باقى مانده كه با آجرهاى بسيار محكم ساخته شده‌اند.اين ديوارها و طاق‌ها به عنوان اسلحه خانه و يا پناه‌گاه براى زائران بود. 4