459دو ذراع بود كه همۀ عرض ديوار را گرفته بود ابن زبير در بناى خود به ارتفاع كعبه نه ذراع ديگر افزود تا به بيست و هفت ذراع رسيد و آن بيست و هفت رج بود عرض ديوار آن دو ذراع بود و سه ستون داشت.براى اين كه نور داخل شود،بر سقف سوراخهايى گذاشت از مرمر كه آنها را از صنعا آورده بودند و بلق مىگفتند.ناودان را به گونهاى قرار داد كه آب آن در حجر مىريخت.
در درون آن در ركن شامى پلكانى از چوب ساخت كه از آن بر بام مىرفتند.سپس آن را از درون و بيرون و از بالا تا پايين خوشبو كردند.به كتان مصرى پوشيدند.
تجديد بناى كعبه در زمان عبد الملك بن مروان
چون ابن زبير كشته شد و خلافت عبد الملك بن مروان استقرار يافت،حجاج بن يوسف را كه والى مكه بود فرمان داد كه در غربى را كه ابن زبير باز كرده است بربندد و هر چه از حجر بر آن افزوده است ويران كند و بنا را به همان جايى كه پيش از آن بود باز گرداند.پس حجاج شش ذراع و يك وجب از آنچه سمت حجر بود خراب كرد و بر همان پى و بنيان قريش آن را بنا نمود.حجاج درى را هم كه در پشت خانه بود مسدود كرد و ديگر به چيزى از بناهاى ابن زبير را دست نزد مگر ديوارى كه در حجر است كه بناى حجاج است و از كارهاى حجاج پلكانى بود كه امروز در درون كعبه است و نيز دو درى كه بر آن نصب است.حجاج از در چهار ذراع و يك وجب كاست و دو در ساخت كه طول آنها شش ذراع بود و وليد آن را در زر گرفت.
وليد بن عبد الملك ديوارهاى درون حرم را در مرمرهاى سرخ و سبز و سفيد گرفت و كف آن را با مرمر فرش نمود.و جزعه را در مكان خود نهاد و بر آن طوقى از طلا قرار داد.هر چه در كعبه از مرمر است كار وليد بن عبد الملك است.او نخستين كسى است كه كعبه را به مرمر فرش كرد و ديوارهاى آن بياراست و او نخستين كسى است كه مساجد را تزيين نمود.
تزيينات و آويزهها
رسول الله-ص-پس از فتح مكه فرمان داد هر نقش و تصويرى كه در آن بود بزدودند و فرمان داد بت هبل را بشكنند،فقط آن دو شاخ گوسفند را كه در آنجا آويخته بود به