208

ابواء

ابواء منزلى است در نزديكى سقيا در راه مكه.كثيّر شاعر دربارۀ آن گويد:ابواء را به سبب آن كه جايى بيمارى‌خيز است بدين نام خوانده‌اند.ولى اين در صورتى صحيح است كه ابواء را مقلوب بخوانيم.در وادى آن گياه رفاء(؟)به فراوانى باشد به گونه‌اى كه در جاى ديگرى نباشد.در پنج ميلى آن مسجد النبى است. ¹ابواء از اعمال فرع است از مدينه.منازل اسلم آنجاست.بكرى در وصف آن گويد:قريه‌اى است جامع و ابن رسته گويد قريه‌اى است بزرگ نزديك به دريا در فاصلۀ يك روز و يك شب راه و آب آن از چاههاست.ابواء از سقيا نوزده ميل فاصله دارد و از جحفه بيست و سه ميل.اسدى گويد كه دو ميل پايين‌تر از ابواء مسجد پيامبر است.نام آن مسجد الرّماده و نيز گويد كه ابواء بعد از سقيا به طرف مكه در فاصلۀ بيست و يك ميلى واقع شده.در وسط راه عين القشيرى است.و آن چشمه‌اى است پرآب.

كوه مشرف به آن را كه در سمت چپ آن واقع است كوه قدس گويند.اول آن در عرج است و آخرش آن سوى اين چشمه.كوهى را كه در مقابل آن و در سمت راست واقع است كوه ثافل گويند.واديى كه ميان اين دو كوه است وادى ابواء است. ²

ميان ابواء و سقيا ربا واقع شده.آن بر روى جادۀ بين مكه و مدينه است.نام آن در شعر فراوان آمده است.همچنين وادى مطعن. ³

و آره از سقيا سه مرحله فاصله دارد،در سمت شرقى آن است.سيلاب وادى آن،در ابواء مى‌ريزد،سپس در ودّان،سپس در طريق.چاه ابن مطيع،كه آن را عبد اللّه بن مطيع در زمان معاويه.كنده است،در آنجاست.به آب آن زراعت كنند.

ميان ابواء و جحفه وادى شطين است.

در فاصلۀ پنج ميل و خرده‌اى از ابواء،مسجدى است از آن پيامبر-ص-كه آن را بيضه گويند. ⁴

شبا نزديك به ابواء از آن جهينه است.ابو الحسن المهلّبى گويد:شبا واديى است در