188است.در ذو الحليفه چاهى است كه مردم آن را بئر على مى‌خوانند و به على بن ابى طالب-ع- نسبتش مى‌دهند. ¹مسجد ذو الحليفه در كنار وادى عقيق است.

در باب فاصلۀ آن از مدينه چند قول است.بعضى گويند شش ميل و بعضى گويند هفت ميل.سمهودى اختلاف اقوال را در اين باب آورده است.صاحب«المناسك»گويد:

فاصله ميان مدينه و ذو الحليفه پنج ميل و نصف ميل است.احمد و طبرانى و بزاز گويند كه دورى آن از مدينه دو فرسخ است؛يعنى شش ميل.اسنوى و ابن حزم گويند يك فرسخ؛يعنى سه ميل.

ابو عبد الله الاسدى گويد:شجره جايى كه مردم مدينه در آنجا محرم مى‌شوند،پنج ميل و نصف ميل از مدينه دور است.از آنجا رسول خدا-ص-محرم شد.اول ذو الحليفه نصف ميل پيش از آن بود.سمهودى گويد:من مساحت كردم،از درگاه مسجد پيامبر معروف به باب السلام تا درگاه مسجد شجره در ذو الحليفه هزار و نهصد و هفتاد و سه ذراع و نصف ذراع بود به ذراع دست و اين پنج ميل و دو ثلث ميل مى‌شود.صد ذراع كمتر،مسجد در ابتداى ذو الحليفه بود و اول ذو الحليفه نصف ميل پيش از آن است. ²

بيداء

رو به روى ذو الحليفه بيداء است.بيداء زمين مسطحى است كه از آنجا مدينه را توان ديد.و آن بالاى دو نشانۀ حليفه است؛هنگامى كه از وادى به طرف بالا روى.در آغاز آن چاهى است.مطرى در ضمن تحقيق خود گفته است كه بيداء آنجاست كه چون حاجيان از ذو الحليفه به راه افتند و به طرف مغرب فرا روند به آنجا مى‌رسند.و مدينه از بيداء پيداست. ³

سمهودى گويد:بيداء در پايان ذو الحليفه است در آنجا دو نشانه است كه مرز آن دو را مشخص مى‌كند.از اين رو اسدى در شماره كردن نشانه‌هاى ميان راه مى‌گويد كه در آنجا كه از مدينه بيرون آيند دو نشانه است و در مدخل ذو الحليفه دو نشانه و در آنجا كه از ذو الحليفه بيرون آيند دو نشانه.و در جاى ديگر گويد كه بيداء بالاتر از دو نشانۀ ذو الحليفه است،هنگامى