161نقيع و برخى از واديهاى فرع در ديار آنهاست.همچنين واديهايى كه ميان كوههاى بلادشان است.در جنوب ديار مزينه ديار خزاعه در ارتفاعات واقع در راه ميان مكه و مدينه است.مشهورترين منازلشان عسفان و خيف سلاّم و خيف نعم و رابغ و قديد و امج و غزل و ذو دوران و كليّه بود.كليّه واديى است كه از كوه شمنصير مىآيد و ميان هرشى و جحفه جريان دارد.
اما كنانه؛ديارشان اراضى پست ساحلى نزديك به مكّه بود و تا سواحل واقع در جنوب غربى مكه امتداد داشت و با ضمره و غفار و خزاعه در شمال،هذيل در جنوب آميخته بود.
بيشتر واديهايى كه از مرتفعات سراة به دريا مىريزد بالاى آن هذيل است و پايين آن كنانه.
از اين واديهاست:حدثه و حليه و سعيا و عجن و مركوب و معلكان و وصيف.
از ارتفاعات بلاد ايشان تضرع و تضارع و سلاّم و شارق و وتر است و آبهايشان عبارتند از تلاعه و حذارق و معيط و آن آبى است در آن سوى ثافل-و از واديهايشان شاجن و صارى و احليل است.
در خمّ مردمى از خزاعه و كنانه بودند و ودّان از آن ضمره و غفار و كنانه بود.
ديار هذيل در ارتفاعات غربى مكه است.كوههايشان از كوههاى سراة است.واديهاى بالايى و درههاى غربى متعلق به آنهاست. 1
ديار هذيل در ارتفاعات است و اراضى پست ساحلى از آن كنانه است.و ما از واديهايى كه قسمت بالاى آنها از هذيل و قسمت پايين آنها از كنانه است نام برديم.
از منازل هذيل عرج و شمنصير و جرف در مدان و غمران در عسفان و كبكب و ذو المجاز-آن سوى كبكب-و نخلۀ يمانى و نخلۀ شامى و مراخ در ميان دو نخله بود. 2
از مشهورترين عشاير هذيل بنى ولحيان بود.سادنان سواع در رهاط از ايشان بودند.از منازلشان عسفان بود.ديگر از منازلشان عبارت بود از غران كه واديى است ميان امج و عسفان و تا سايه كشيده شده و نيز دوران بود كه واديى است كه از شمنصير مىآيد و از منازلشان هده بود ميان عسفان و مكه و نيز رجيع در صدر و رخمه و هزوم و بان. 3