332

صفا و مروه

خداوند مى‌فرمايد:« إِنَّ الصَّفٰا وَ الْمَرْوَةَ مِنْ شَعٰائِرِ اللّٰهِ فَمَنْ حَجَّ الْبَيْتَ أَوِ اعْتَمَرَ فَلاٰ جُنٰاحَ عَلَيْهِ أَنْ يَطَّوَّفَ بِهِمٰا وَ مَنْ تَطَوَّعَ خَيْراً فَإِنَّ اللّٰهَ شٰاكِرٌ عَلِيمٌ ». ¹

صفا

صفا كه نقطه آغازين سعى است و آن در اصل جايگاهى بلند بر كوه ابو قبيس مى‌باشد و كوه ابو قبيس در جنوب مسجد الحرام و در نزديكى دربى است كه معروف به باب الصفا است.اين جايگاه همانند مصلايى است كه طول آن 6 متر و عرضش سه متر است و در ارتفاع دو مترى از سطح زمين قرار دارد.با چهار پله بدان بالا مى‌روند.در قسمت جنوب اين فضا؛يعنى در پشت آن نيز چهار پله ساخته شده كه بر آن سه نيم طاق در يك رديف از شرق به غرب به وجود آورده‌اند.كوه ابو قبيس در واقع در پس اين چهار پلۀ پسين قرار دارد.بر دور صفا،به استثناى سمت شمالى آن كه از آن بالا مى‌روند، ديوارى كشيده شده است كه بر طبق گفته فاسى در وصف صفا،پله‌اى ديگر نيز وجود داشته است كه با بالا آمدن سطح خيابان،آن پله از ميان رفته است.

و اينك خلاصه‌اى از گفتۀ فاسى در اين باره:صفا جايگاهى بلند از كوه است كه در آن پله و سه نيم طاق قرار دارد و پله‌ها در بالا و پايين نيم‌طاق‌ها قرار گرفته است كه تعدادى از اين پله‌كانها در زير نيم‌طاق‌ها مدفون گرديده است.اين تعداد،هشت پله بوده و پس از آن فضايى هموار قرار داشته،همانند فضاهايى كه در برابر نيم‌طاق‌ها ديده مى‌شود.سپس داراى دو پله بوده و غير از آنچه كه فعلا ديده مى‌شود،يك پله در زير نيم طاق قرار دارد و سپس سطح وسيعى بوده و پس از آن سه پلۀ ديگر،باز سطح وسيعى قرار داشته كه اين سطح در پايين‌ترين نقطه و به زمين چسبيده است كه ممكن است بر روى خاكهاى زمين هم اين چنين بوده است كه در طول زمان در زير آن مدفون شده است؛ همچنانكه در سال 804 ه‍.به وسيلۀ عمليات خاك‌بردارى كه در اين نقطه صورت گرفت،پله‌هايى در زير آن ديده شد.