230 در سال 26 ه‍.صورت پذيرفت.در سال 64 ه‍.عبد اللّه بن زبير خانه‌هاى اطراف را مجددا خريدارى كرد و مسجد را از دو سمت شرقى و جنوبى توسعه فراوان داد؛از جمله خانه‌هايى كه در اين هنگام خريدارى گرديد،خانۀ ازرق جدّ ازرقى نويسندۀ كتاب تاريخ مكه بود كه اين خانه در شرق مسجد الحرام قرار داشت.وى قسمتى از اين خانه‌ها را به چندين ده هزار دينار خريدارى كرد.در سال 75 ه‍.هنگامى كه عبد الملك بن مروان براى انجام حج به مكه سفر كرد،بدون آن كه توسعه‌اى به مسجد دهد،تعميراتى در آن صورت داد؛از جمله تعميرات او بلندتر ساختن ديوار مسجد و قرار دادن سقفى از چوپ ساج بر روى آن بود و مطلاّ نمودن سر ستونهاى مسجد با 50 مثقال طلا بود.سپس فرزندش وليد نيز مسجد الحرام را مرمّت كرد.به اين منظور آنچه را كه پدر انجام داده بود خراب نمود و سپس ساختمانى استوار بنا كرد.وليد نخستين كسى است كه ستونهاى مرمر را به مسجد الحرام آورد و بر آن سقفى از چوب ساج آراسته به نقش و نگار و زيور شده بنا نمود و بر سر ستون‌ها صفحه‌هاى مسى زراندود نصب نمود و سطح مسجد را از سنگ مرمر پوشاند و براى مسجد ايوان ساخت و پيشانى طاقها را كاشى‌كارى كرد و او نخستين كسى است كه كاشى را به مسجد الحرام وارد كرد و بكار برد.در زمان ولايت زياد بن عبد اللّه حارثى بر مكه و به دستور ابو جعفر منصور دوّمين خليفه از خلفاى عباسى،بر مسجد الحرام توسعه ديگرى داده شد،اين توسعه از سوى شمال و غرب صورت گرفت و با تلاشى كه نمود نتوانست از دو سمت ياد شده بيشتر از يك رواق به وجود آورد .آغاز عمليات توسعه در محرم سال 137 ه‍.بوده و پايان آن در ذى الحجه 140 ه‍.صورت گرفت.اين توسعه يك برابر بيشتر از فضاى پيشين مسجد بود.در اين بازسازى مسجد را با طلا و انواع نقشهاى زينتى آراستند و گلدسته‌اى به نام«منارۀ بنى سهم»احداث كردند.

هنگامى كه منصور عباسى در سال 140 ه‍.حج گزارد،ديوار حجر را فرسوده يافت،از اين رو به نمايندۀ خود«زياد»دستور داد كه شبانه ديوار را با مرمر بپوشاند،بگونه‌اى كه بامدادان ديوار را پوشيده از مرمر يابد.زياد به وسيلۀ چراغهايى كه شب هنگام بر افروخت،ديوار را پيش از سپيده‌دم به اتمام رسانيد.سپس مهدى فرزند ابو جعفر عباسى پس از مرگ پدر،توسعۀ مسجد را از منطقه جنوب و شمال و از سمت يمانى آغاز كرد.