146
ادبيات عربى
و امّا در بخش عربى،شعرها را بر اساس تاريخ وفات شاعران آوردهايم،كه خود به نحوى گوياى رواج حديث طى قرنهاى مختلف مىباشد،لازم به يادآورى است كه برخى از اشعار در بارۀ ردّالشمس اوّل سروده شده،وبرخى در بارۀ دوّمين حادثۀ ردّالشمس مىباشد، وتعدادى از شعرها نيز اشاره به هر دو داستان دارد.
براى استفادۀ بيشتر خوانندگان فارسى زبان از اين بخش،ترجمۀ شعرهاى عربى را در پانويسها مىآوريم.
1-حسّان بن ثابت انصارى
اوّلين شعرى كه در اين زمينه سروده شده از اين صحابى رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم است،و به واقع تاريخ اين سروده همان تاريخ حادثۀ ردّالشمس است،شعر او را دو تن از صحابۀ رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم يعنى جابر بن عبداللّٰه انصارى وعبداللّٰه بن عبّاس روايت كردهاند،در بخش روايات،روايت جابر بن عبداللّٰه را ذكر كرديم،و در اينجا به روايت دوّم آن،كه از ابن عبّاس مىباشد مىپردازيم.
محمّد بن ابى القاسم طبرى به سند خويش از عبدالرزّاق،از معمر،از محمّد بن شهاب زُهرى روايت كرده كه از عبداللّٰه بن عبّاس اينگونه شنيده است:
حسّان بن ثابت را در سرزمين مِنا در محضر رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم ديدم در حالى كه ديگر ياران پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم نيز حضور داشتند،حضرت رو به ياران نموده فرمود:«معاشر المسلمين،هذا علي بن أبيطالب سيّد العرب،والوصيّ الأكبر،منزلته منّي منزلة هارون من موسى إلاّ أنّه لا نبيّ بعدي،لاتقبل التوبة من تائب إلاّ بحبّه».