83و گاهى براساس خشم و زمانى نيز به صورت عمد انجام مىگيرد. زائر بايد با حوصله و بردبارى و حفظ برنامۀ دوستى، بنا به حكم قرآن و پيامبر و امامان از لغزش و خطاى همسفرانش درگذرد و يا حتى نسبت به آنان تغافل ورزد؛ يعنى به گونهاى نشان دهد كه از لغزش و خطاى طرف آگاه نشده است.
(خُذِ الْعَفْوَ وَ أْمُرْ بِالْعُرْفِ وَ أَعْرِضْ عَنِ الْجٰاهِلِينَ)؛ 1
«راه عفو و گذشت را انتخاب كن، و همه را به نيكى و نيكوكارى فرمان بده، و از مردم نادان [ كه از پذيرفتن احكام و مقررات سعادتبخش اسلام امتناع مىورزند ] روى بگردان».
امام صادق(ع) مىفرمايد:
سه چيز از ارزشها و كرامتهاى دنيا و آخرت است:
1. گذشت از كسى كه به تو ستم روا داشته؛
2. صلۀ رحم با كسى كه با تو قطع رحم نموده؛
3. و بردبارى دربارۀ كسى كه نسبت به تو نادانى كرده است. 2
36. قبول عذرِ عذرخواهان
از نكات بسيار مهم اخلاقى كه پرتوى از اخلاق خداست، پذيرفتن عذرِ عذرخواه است. از آنجا كه