76

1 - ستون مُخَلَّقه

آن را عَلَم رسول‌اللّٰه صلى الله عليه و آله نيز مى‌گويند. «مخلّقه» به معناى خوشبو و معطر است. از «خَلوق» مى‌آيد؛ يعنى بوى خوش. گويند كه عثمان‌بن مظعون در مسجد آب دهن افكند، بدين سبب اندوهگين شد، زنش سبب اندوهش را پرسيد. گفت: چيزى نيست مگر آنكه به هنگام نماز به قبلۀ مسجد آب دهن افكنده‌ام. زنش به مسجد رفت و جايى را كه شويش آب دهن انداخته بود شست و خوشبو كرد و آن زن نخستين كسى است كه مسجد را خشبو كرده است. ¹

جابربن عبداللّٰه گويد: نخستين كسى كه مسجد را با بوى خوش معطر نمود، عثمان بن عَفّان بود. ² سپس خيزران، مادر هارون الرشيد، در سال 70 ه‍ . حج به جاى آورد و فرمان داد تا مسجد را خشبو كنند. اين كار به وسيلۀ خازنۀ او «مؤنسه» انجام گرفت. او همۀ مسجد و حجرۀ پيامبر صلى الله عليه و آله را خشبو ساخت. ³ سمهودى از ابن زَباله روايت كند كه پيامبر صلى الله عليه و آله پس از تحول قبله بيش از ده روز در آنجا نماز به جاى آورد. ⁴

سَلَمة بن الاكوع مى‌كوشيد تا نمازش را در نزد اين ستون به‌جاى آرد.

سبب پرسيدند، گفت: «ديدم رسول خدا صلى الله عليه و آله را كه چنين مى‌كرد.» ⁵

مالك گويد: دوست داشتنى‌ترين مكانها در مسجد شريف نبوى صلى الله عليه و آله در نمازهاى نافله، آنجاست كه ستون مُخلّقه تعبيه شده و اما نماز واجب در