104ساخته بودند. در عهد خلافت ابوبكر ويران شد. او بار ديگر آن را به تنۀ نخل و برگ و چوب آن بساخت.
باز در زمان خلافت عثمان فرود آمد. او مسجد را با آجر بنا كرد و آن بنا تاكنون برپاى است. 1
از اين عبارات بر مىآيد كه آنچه عثمان را به تجديد بناى مسجد واداشت تنگى آن و وضع بدِ ستونهايش بود كه از تنۀ نخل بودند.
گامهايى كه عثمان در توسعۀ مسجد شريف نبوى برداشت (در سال 29 - 30 هجرى):
1 - شورا:
چون مردم به عثمان از تنگى مسجد و ازدحام شكايت كردند و خواستند كه بر وسعت آن بيفزايد او پيش از آنكه كارى كند، با اصحاب رسولخدا صلى الله عليه و آله مشورت كرد و از آنان راهنمايى خواست.
در اين باب ابن نجار گويد كه: عثمان با اهل رأى از اصحاب پيامبر صلى الله عليه و آله مشورت كرد. آنها همگى نظر دادند كه بايد آن را خراب كرد و وسيعتر از آنچه هست از نو بنا نمود. پس نماز ظهر را به جاى آورد و بر منبر شد و حمد خداوندى به جاى آورد. سپس گفت: كه مىخواهم مسجد رسول خدا صلى الله عليه و آله را خراب كنم و بر مساحت آن بيفزايم و شهادت مىدهم كه از رسول خدا صلى الله عليه و آله شنيدم كه مىفرمود: «هر كس مسجدى بنا كند، خداى تعالى براى او خانهاى در بهشت بنا مىكند. آن كه پيش از من بوده چنين كرده و بر وسعت آن افزوده