52صبيانيه» 1 و «رشيديه» 2 و «اعداديه» 3 و «تلگرافخانه» را دارد.
اسعد پاشا
يكى از وزراى باوقع 4، و معاريف «دولت عثمانى» است. اين وزير فرزند يگانۀ «مفتى آياش» ، كه از مشاهير دانشمندان روم و مؤلفين است بود. مردى بود سياه چرده و آبلهرو و سر بزرگ؛ كوتاه قد و نحيفالجثه 5؛ فاضل و فقيه و عادل و اديب و شاعر و عفيف و دولتخواه و وقور و دشمن اكراد و مايل به خونريزى، از اين [رو] بود كه او را ملقب به «قصّا پاشا» نموده بودند.
كراراً در ولايت «ارزنةالروم» و «ديار بكر» و «موصل» و «سيواس» و غيره حكومت كرده بود، مورّخين بر آنند كه بيش از پانزدههزار نفس از مجرمين، به امر اين وزير كشته شده، و زياد از بيست هزار نفس گرفتار نسق 6 او گشتهاند.
مهمانى وزير مشاراليه مانند «خلعت مرگ» معروف «عثمانيان» است. زيرا هر مقصّرى را مىخواست بكشد، مىفرمود طعام به مقصّر مىخورانيدند، بعد مىكشت، عفو و امان نداشت، ولى صاحبان صدق و استقامت و علما و ادبا و شعرا و رعيت را دوست مىداشت. مكافات مقصر و مجازات صاحبان خدمت را، آنى به تأخير نيانداخته، به موقع اجرا مىگذاشت، انعامهاى گزاف به نوكرهاى صادق مىداد.
در حفظ وقار و سكينت لازمۀ منصبِ وزارت، در مرتبۀ اصرار و افراط داشت، كه در مجالس غير رسمى هم، نه از حدّ خود تجاوز مىكرد، و نه مىگذاشت كه احدى از حدّ تجاوز نمايد.