147از كنار رودخانه بود، رودخانه بريد، و راه مرور و عبور نماند، در مائه دوم خاتونى از اسلام، مبالغى خرج كرده، راه را از كمر كوه، سنگها را شكسته گشود. سنگى پيش آمد شكستن آن دشوار، و محتاج به خزانهها بود، سوراخ كردند، بار شتر و تخت روان به آسانى عبور مىكند. طولش كمتر از بيست ذرع نيست، همان خاتون، يك پلِ بسيار متين و يك مسجد عالى در شهر «بتليس» ساخته، و اوقاف كافى از املاك معتبر معيّن نموده است «مسجد خاتونيه» و «خاتون كوپريسى» معروف است. (انتهى)
«بتليس» آبهاى خوب وجنگل قشنگ دارد، يكماه ازعيدنوروز گذشته بود، و زير درختهاىجنگلى برف ديدهمىشد، بنفشه بسيار در آن جنگل يافت مىشد، خيلى معطّر و بزرگ و خوشرنگ، گلى ديدم مثل شاخه سنبل، بتههاى آن به تركيب گنجشك بود.
بتليس 1
از شهرهاى «كردستان»، در حكم والى «ديار بكر»، قريب هشت نه هزار خانوار از اكراد دارد، دكّان و حمّام، به طرز خودشان ساختهاند، و تركيب غريبى است، رودخانه در ميان درّه واقع، گاهى كج، گاهى راست جريان دارد، و شهر مزبور را به رفتار رودخانه ساختهاند، نيم فرسخ طول و سيصد الى پانصد قدم عرض آن.
منزل نهم گوگ ميدان 2
جائىاست وسيع، ميدانىدر بالاى شهر، سبز وخرّم، دورآن زيادهازهزار قدم نيست.
توضيح
از شهر «بتليس» خارج و اكنون اطرافش خانهها ساختهاند، جائى است با صفا و چمن زار، آب فراوان دارد، و در وسط ميدان قبر يكى از خوانين و امراء «بتليس»، از آثار