147پاهاى ابراهيم آشكار بود، جز برخى از قسمتهاى آن كه به دليل دست كشيدن مردم ساييده شده بود. ¹

ازرقى مى‌نويسد: برخى از كسانى كه جاى انگشتان و پاشنۀ پاى ابراهيم را روى مقام ديده بودند، گفته‌اند: از بس مردم بدان دست كشيده‌اند ساييده و برخى از نشانه‌هاى آن از بين رفت. ²

شيخ محمدطاهر كردى تاريخ‌نگار مكه در قرن چهاردهم، پس از بازكردن مقصوره، مقام را از نزديك ديده و گفته است:

من هيچگونه اثرى از انگشتان پاى ابراهيم، روى سنگ نديدم چراكه بخاطر مرور زمان و دست كشيدن مردم از بين رفته است، امّا جاى دو پاشنۀ پاى ابراهيم براى كسى كه با دقت در آن نظر كند روشن و آشكار است. ³

ابوجَهْم بن حذيفۀ قرشى صحابى، كه خود تعمير كنندۀ كعبه در عهد جاهلى بوده و در اواخر عمر خود همراه با ابن زبير بار ديگر كعبه را تعمير كرده، گفته است:

هيچ جاى پايى را همانند جاى پاى پيامبر - ص - با ابراهيم خليل نديدم. ⁴

اندازۀ مقام ابراهيم

برخى از مورخان اندازۀ مقام ابراهيم را با مقياس انگشت و برخى ديگر