977گسترش يافتهاند، دستكم ايجاد كنندۀ برخى زيرساختهاى جهانگردى بودهاند.
يونانيان عهد باستان به دلف، 1 اپىدور 2 و الوزيس 3 مىرفتند. مسيحيان سدههاى ميانه ..به سلسله مراكز و محلهايى رفت وآمد مىكردند كه امروز نيز مقدس شمرده مىشوند.
مانند بيتالمقدس، رم، سن ژاك - دو - كمپوستل، 4 شارتر، 5 كولون 6 و كانتربرى 7... .....
در آن زمان، كليسا سازماندهندۀ واقعى مسافرتها و عامل آموزش و پرورش و اطلاعات مردمى در مورد مسافرت بود. به علاوه، راه مراكز بزرگ جاذب مذهبى به مهمانخانههايى منتهى مىشد كه به منظور استفادۀ زايران با امكانات پذيرايى در پايان سدۀ چهاردهم دستكم نيمميليون زاير را پذيرا مىشدند. اين مهمانسراها و صومعهها امروز نيز مورد بازديد قرار مىگيرند و شواهدى از اهميت اين شكل از جهانگردىاند.
در دين اسلام، زيارت مكه يكى از اصول اعتقادى تلقى مىشود و براى هر بزرگسال آزادى كه توانايى مالى داشته باشد، يك بار زيارت آن واجب است. اين زيارت به گونهاى ژرف، جامعۀ اسلامى را مشخص ساخته است. اين سفر زيارتى، فرصت آميزش مردم با يكديگر، جابهجايى دانشمندان و تشكيل جريانهاى بازرگانى را به وجود مىآورد. زايران خانۀ خدا از نواحى دورى چون آفريقاى شمالى، آمريكاى مركزى، آسياى جنوبى و شرقى به مكه مىشتابند. در سدههاى ميانه به هنگام فرا رسيدن ماه اصلى زيارت، نمايشگاه بازرگانى عظيمى در اطراف خانۀ كعبه بر پا مىشد. به علاوه در جهان اسلام، مكانهاى مقدس ديگرى وجود دارد كه از مكه اهميت كمترى دارد. مثلاً در عراق همه ساله صدها هزار نفر زاير به زيارت امامان شيعه در شهرهاى نجف، كربلا، سامرا، كاظمين مىروند. يا در ايران هر سال ميليونها