976زيارت خانۀ خدا مشرف مىشوند نيز جامعهشناسى زيارت است. 1
زيارت و سفرهاى زيارتى در مذاهب مختلف
واژۀ زيارت، ويژه غرب است؛ اما پديدهاى كه آن را ترسيم مىكند، جنبۀ جهانى دارد و واقعيتى از يك مردمشناسى مذهبى است كه به هيچ وجه به مذهبى كه به طور نمادى ايجاد شده باشد، بستگى ندارد. اما مقتضيات ديگرى دارد كه عبارتاند از برخورد و مشاركت در امور مذهبى مقدس گروههاى انسانى كه با حضورى باطنى و صميمانه به زيارت مىروند. 2
سفر زيارتى، مسافرت به سوى مكان مقدس است. در زبان لاتينى «پره گرينوس»، 3 به معناى خارجى و به مفهوم كسى است كه مسافرت مىكند. كسى كه عبور مىكند يا مسافتى را مىپيمايد و مىخواهد از جايگاهى مقدس ديدار كند. اين ديدار با حفظ تمام ويژگىهاى غيرقابل وصف خود، در نظامى پيچيده از رمزها، آيينها و رفتارها سازمان مىيابد. چارچوب آن اساساً مكانى مقدس با تصاويرى از مقدسان و گروههاى زايران و راهبان وابسته به اين مكان است.
بنابراين، زيارت با اهدف بازديد از مكانى مقدس صورت مىگيرد و تجلى يك يا چند شىء مانند مقبرۀ يك شخص مورد احترام، شيئى معجزهآميز يا يك نقش و اثر است.
عوارض جغرافيايى مانند قلهها، چشمهها و غارها، اغلب مكانهاى جالب و جذاب براى زيارتاند. در اطراف اين جايگاهها، كسانى كه تقدس آنها را باور دارند مجموعههاى مصنوعى مانند حفاظ كليساها، غارها، چشمهها، آبنماها، معبدها و... ساختهاند.
هنگامى كه زاير از اين حفاظها مىگذرد، خود را در جهانى ديگر محاط مىبيند.
از ديرباز زيارتگاهها، نمادى از اشتياق ژرف و نهانى انسان تلقى شدهاند. اين مكانها از روزگاران كهن، چه در غرب و چه در شرق به تعداد بسيار وجود داشتهاند و هر زمان كه