975
روش تحقيق
روش مطالعه به دو روش اسنادى و پيمايشى بوده كه در روش اسنادى، با استفاده از روش پانل، به مقايسۀ وضعيت استان در دو مرحلۀ قبل و بعد از باز گشايى مرز پرداختهايم ودر روش پيمايشى نيز با استفاده از روش دلفى، ديدگاه صاحبنظران را در مورد اين تأثيرات جويا شدهايم.
تعريف و جامعهشناسى زيارت
زيارت در لغت، به معناى قصد كردن و ملاقات نمودن (به طور مطلق) است و در اصطلاح به معناى ملاقات با اشخاص خاص و يا اماكن ويژه است كه از نظر زيارت كننده، آن مكان يا شخص خاص داراى احترام، برترى و شرافت ويژهاى است.
مفهوم زيارت به معناى اصطلاحى، ريشه در متون دينى اديان مختلف از جمله اسلام و مسيحيت دارد. مثلاً در متون دينى مسلمانان تأكيد مىشود كه به زيارت خانۀ خدا، مسجد پيامبر صلى الله عليه و آله و بارگاه امامان شيعه عليهم السلام و نيز قبور امامزادگان بزرگوار بروند، چنان كه در دين مسيحيت، به ويژه مذهب كاتوليك، مكانى در واتيكان وجود دارد كه مسيحيان كاتوليك براى زيارت به آنجا مىروند. در هر صورت رفتن به اين اماكن و ملاقات با اشخاص، به اين خاطر است كه از اعتبار قدسى، معنوى و فضيلتى كه در آن مكان يا آن شخص وجود دارد، بهرهمند شوند. 1 زيارت تجديد عهد و تحكيم ميثاق با ولايت و خط امامت يا پيمان با محور توحيد و بيعت با رسالت وحى است. 2
با اين وصف، هنگامى كه اصطلاح جامعهشناسى زيارت را به كار مىبريم، مقصود ما بررسى و مطالعۀ آن دسته از رفتارهاى گروهى، جمعى و جامعهاى است كه عرفاً عمل زيارتى ناميده مىشود. بنابراين، مطالعه منظم و روشمند رفتار يك گروه كوچك كه به زيارت امامزادۀ روستاى خود مىروند، جامعهشناسى زيارت است.
همچنين مطالعۀ حالات، حركات به رويه و رفتار يك جمعيت چند ميليونى كه به