904استفادۀ مفهومى كرده و حكم به تحريم سفرهاى زيارتى صادر كرد. 1. «تشدّ الرحال إلى ثلاثة مساجد: مسجد الحرام و مسجد الأقصى و مسجدى» ¹ 2. «ابا هريرة يخبر أن رسول اللّٰه صلى الله عليه و آله قال: إنّما يسافر إلى ثلاثة مساجد: مسجد الكعبة و مسجدى و مسجد ايلياء». ² 3. «عن أبى هريرة، أنّ رسول اللّٰه صلى الله عليه و آله قال: لا تشدّ الرحال إلّاإلى ثلاثة مساجد: مسجد الحرام و مسجدى هذا و المسجد الأقصى». ³ يعنى براى سه مسجد فقط مى‌شود بار سفر بست.

مفهوم آن اين است كه براى غير اين موارد به مسافرت رفتن جايز نيست.

واقعيت اين است كه يكى از آفات تفقه در دين پس از درگذشت پيامبر صلى الله عليه و آله سطحى‌گرايى و ظاهربينى در ميان گروهى از مسلمانان رواج يافت، از اين‌رو به حفظ روايت بيش از تدبر و انديشه در مفهوم و مضمون آن همت گماردند. نمونۀ اين سست‌انديشى را ما در نظرات ابن تيميه مى‌نگريم و در مباحث آينده پيرامون آن بحث مى‌كنم. آفتى كه امروزه دامنگير وهابيت شده، اتكاى آنان به نظر سخيف ابن تيميه است. چون هر چند ابن تيميه در قرن هشتم به احاديث فوق استدلال كرد و حكم به تحريم زيارت نمود، اما وهابيت معتقد شدند كه حتماً استدلال او خطاناپذير بوده و پيوسته همان را تكرار مى‌كنند. ⁴ از اين معلوم مى‌شود كه آنها مقلد ابن تيميه هستند نه مطيع خدا و رسول او.

پيشينۀ تاريخى زيارت

آغاز تاريخ سفرهاى زيارتى بشر را كسى نمى‌تواند معين كند، اين ضرورت پس از اسكان انسان بلافاصله احساس شده و فرزندان بنى آدم به هر دليل نتوانسته از هجرت و سياحت دست بردارند. يكى از دلايل مهم ساخت خانۀ كعبه توسط حضرت