833
8. اقتضائات نفس و رويكرد زيارت
خديجه هاشمى
چكيده
شكى نيست كه نمىتوان با انديشۀ ناقص بشرى به كنه حقيقت و رموز ارزشمند ابعاد حج و زيارت خانۀ خدا پى برد، اما شايد بتوان با ذكر مقدمات مورد بحث، ضرورت و لزوم اين زيارت عارفانه را در جهت تكامل و ترقى نفس بشرى بيان نمود. لذا مقالۀ حاضر در صدد برآوردن اين مهم مىباشد كه ضمن تبيين ماهيت نفس و تأثير حقيقى زيارت، بهخصوص زيارت خانۀ خدا (حج)، بر آن به نقش مؤثر و بىبديل اين فريضۀ بزرگ بر نفس آدمى تأكيد ورزد. و به رهآوردهاى بىنظير آن در صيرورت نفس و متعالى شدن آن اشاره نمايد. سعى اين نوشتار بر اين است كه واگو كند كه زيارت عارفانه، بازيافتن هويت وجودى خويش است و نيز سيراب گشتن از زلال حضور محبوب. زيارت حقيقى، خلوت گزيدن و انس گرفتن با سرچشمۀ رحمت و محبت الهى است.
كليدواژهها: نفس، زيارت، ميل فطرى، صيرورت نفس.
مقدّمه
وصال معبود و محبوب، نهايت كمالى است كه جملۀ عارفان و عابدان و عالمان الهى در تكاپوى يافتن آن ره مىسپرند. و حج، اين زيارت معبود، جايگاه با عظمت و درياى ژرف تجلى اين عشق و اين اتصال معنوى است كه دل و انديشۀ بزرگان دين را به گونهاى مسخّر خود نموده است كه هريك به زبانى و به طريقى در اين شكوه بى مثال در پى يافتن حقيقت آن سير عارفانه و جستوجوى معبود خويش و شوق وصال اويند.