362نزديك است و به اين ترتيب، مشكلاتى كه سال‌هاى گذشته بر اثر دورى و سختى تردد به وجود مى‌آمد، امسال مشاهده نشد.
دربارۀ اختلاف درجه هتل‌ها نيز بايد گفت: سازمان حج كار معرفى كاروان‌ها و درجات آن‌ها را به زائران را انجام مى دهد. در بحث هواپيما، حمل و نقل زائران در مدينه و مكه و غذاى آنان هيچ تفاوتى وجود ندارد و همه آن‌ها از خدمات مشابهى برخوردار هستند، اما زائرانى هستند كه مى‌خواهند با كاروان‌هاى درجه يك سفر كنند و هزينه بيشترى بپردازند. يك زائر مى‌تواند دست كم با يك ميليون و 600 هزار تومان عازم خانۀ خدا شده، از خدمات مناسبى نيز برخوردار گردد اما در عين حال بيشترين هزينه‌اى كه از يك زائر دريافت مى‌شود تا بهترين محل اقامت برايش در نظر گرفته شود، 2/500/000 تومان است. كارشناسان ما 5 گروه قيمتى در مدينه و 5 گروه قيمتى در مكه در نظر گرفته‌اند كه زائران براساس خواستۀ خودشان گروه‌بندى مى‌شوند. در اين گروه‌بندى‌ها، نوع ساختمان(اعم از هتل يا منزل)، امكانات رفاهى موجود در آن، آسانسور، تعداد مقيمان، نزديكى به حرم و ارزش محلى لحاظ مى‌شود.
البته بايد توجه داشت كه اسكان حدود 102 هزار زائر در يك شهر، كار بسيار دشوارى است و حجم كار مى‌تواند موجب بروز اتفاقات و مشكلاتى باشد. ما در مكۀ مكرمه، 322 سند همكارى يا به تعبيرى 322 هتل و منزل در اختيار داريم كه پذيراى زائران ما هستند. از سويى، شرايط جغرافيايى مكه مانند مدينه نيست و در اطراف حرم، هتل‌هاى مناسب وجود ندارد. در نزديكى مسجدالحرام تنها يكى - دو هتل خوب را مى‌توان پيدا كرد كه قيمت‌هاى بسيار سرسام‌آورى دارند و ما فقط مى‌توانيم در ايام عمره به اين هتل‌ها مراجعه كنيم. با اين حال، مشكل جدى و چشم‌گيرى در سال جارى نداشتيم. البته، يكى - دو ساختمان طرف قرارداد، دچار حادثه شدند كه با تلاش همكاران ما اين ساختمان‌ها هم تا زمان ورود زائران آمادۀ اقامت و اسكان شد.
دربارۀ جابه‌جايى حجاج به مشاعر مقدسه نيز بايد اين نكته مورد توجه قرار گيرد كه در شرايط حاضر حركت حجاج از عرفات به مشعر و منا به‌طور متوسط حدود 10 ساعت طول مى كشد. آخرين خبرها حاكى ازآن است كه دولت عربستان بودجه مورد