228
مشعر الحرام
با غروب آفتاب، زائران خانۀ خدا در كنار يكديگر به صف مىايستند تا با دلهاى مالامال از نور ومعنويت ، نماز جماعت را اقامه كنند. پس از سجده به پيشگاه حضرت حق، بساط شام زودهنگام گسترده مىشود و زائران هر يك با صرف غذايى اندك، پياده و سواره رو به سوى وادى ديگرى به نام مزدلفه يا مشعرالحرام مىگذارند تا مرحلۀ ديگرى از حج تمتع را با انجام دومين وقوف خود به انجام برسانند.
رساندن حجاج به اتوبوسهايى كه هر يك از كاروانها براى اين منظور در نظر گرفتهاند، يكى از دشوارترين اقداماتى است كه بر دوش مديران و مسؤولان كاروانها سنگينى مىكند. بيشترين دغدغۀ آنها به اين امر مربوط مىشود كه هيچ زايرى از كاروان جدا نماند و همه آنها بتوانند در زمان وقوف كه حد فاصل زمانى بين اذان صبح تا طلوع آفتاب است در منطقه بسته و پر ازدحام مزدلفه حضور داشته باشند.
صحراى شلوغ عرفات در كوته زمانى، خالى از جمعيت مىشود و زائران در مسير تازهاى از سير الى الله قرار مىگيرند.
آرامش و دلگرمى نصيب كاروانهايى مىشود كه توانستهاند زائران خود را به سرعت به سمت مشعرالحرام حركت دهند، تأخير در اين امر با مشكلات بعدى همراه است. آنها كه سرعت عمل بيشترى از خود نشان دهند ، در اولين ساعات شب وارد منطقۀ مزدلفه مىشوند و در جا و مكانى مناسب بساط بيتوته خود را مىگسترانند، به عبادت خدا مشغول مىشوند، به جمع كردن سنگريزه براى هجوم بى امان به نمادهاى شيطان در روز بعد يعنى عيد قربان مىپردازند و با اندكى استراحت، از اذان صبح به نيت وقوف مبادرت مىكنند و پس از اقامۀ نماز و راز و نياز با معبود خويش به انتظار طلوع آفتاب مىنشينند.
كاروانهايى كه در اين امر تعلل ورزند و از سرعت عمل لازم براى انتقال زائران به مزدلفه برخوردار نباشند، هم خود دچار مشكل مىشوند و هم زائران را به تشويش خاطر و اضطراب مبتلا مىكنند؛ زيرا تأخير در حركت از عرفات به سوى مزدلفه باعث گرفتار شدن زائران در صفوف فشرده خودروهايى مىشود كه از همه سو به سمت اين