49
تحقير ديگران
هر انسانى براى خود احترام قائل است و هرگز نمىخواهد ديگران، او را تحقير كنند. چگونه انسان مسلمان حاضر مىشود روح و روانِ برادر دينى خود را آزرده سازد؟ به راستى، انسانى كه شخصيت والا و روحى لطيف و پاك دارد، هرگز حاضر نيست به ديگران اهانت كند و آنان را بىارزش و حقير سازد. چنين كارى، مخالفت صريح با دستور پيامبر اسلام است كه مىفرمايد:
أَذَلُّ النّاسِ مَنْ اهٰانَ النّاسَ. 1
خوارترين مردم كسى است كه به مردم اهانت كند.
تدبير و خويشتندارى
انسان در صورت از دست دادن روحيه خود، روز به روز و لحظه به لحظه در منجلاب تباهىها فرو خواهد رفت. بىترديد، اگر انسان به خود تلقين كند كه نيروى فوقالعادهاى دارد و مىتواند با تلاش و پشتكار و همت بلند خويش بر ناكامىها چيره شود، به پيروزىهاى چشمگيرى دست خواهد يافت.
برعكس، اگر خود را كوچك شمارد، در برابر كوچكترين مشكلى، تاب مقاومت را از دست مىدهد و شكست را پذيرا خواهد شد. پس بكوشيم به كمك همت بلند انسانى، با نابسامانىها و حوادث به مبارزه برخيزيم و خويشتندار باشيم. پيامبر گرامى اسلام دراينباره فرموده است:
لا عَقْلَ كَالتَّدْبيٖرِ وَ لا وَرَعَ كَالْكَفِّ. 2
عقلى، مانند تدبير و تقوايى چون خويشتندارى نيست.