50پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله با دلى زخم خورده از طعنه‌هاى يهود، همواره در انتظار تغيير قبله به سمت كعبه بود. از اين رو شب‌ها به آسمان مى‌نگريست و در انتظار وحى بود، تا اين‌كه فرمان تغيير قبله؛ يعنى آيۀ «قَدْ نَرىٰ تَقَلُّبَ وَجْهِكَ فِي السَّمٰاءِ» نازل گرديد و اين در حالى بود كه پيامبر صلى الله عليه و آله دو ركعت از نماز ظهر را به سوى بيت المقدس خوانده بود. جبرئيل عليه السلام بازوان پيامبر خدا صلى الله عليه و آله را گرفت و او را به سوى كعبه معظّمه برگرداند. ¹ و اين امر در مسجد بنى سالم انجام شد؛ لذا اين مسجد را مسجد ذوقبلتين ناميدند. ²

يهوديان پيش‌تر به مسلمانان طعنه مى‌زدند كه شمااز خود قبله‌اى نداريد و به قبلۀ ما نماز مى‌خوانيد. بعد از تغيير قبله نيز وسوسه‌هاى جديد يهوديان، مشركان و منافقان از سويى و ترديد تازه مسلمانان از سوى ديگر براى پيامبر صلى الله عليه و آله مشكل آفرين شده بود. آن‌ها مى‌گفتند: اگر اين قبله صحيح بوده، پس دستور تغيير براى چيست؟ هم‌چنين مى‌گفتند: كسانى كه به قبلۀ منسوخ نماز گزارده‌اند، عملشان ضايع شده است. ³

فلسفۀ نماز به دو قبله

شايد بتوان گفت كه اگر رسول اللّٰه صلى الله عليه و آله پيش از هجرت، به جانب كعبه نماز مى‌گزارد، مشركين تبليغ مى‌كردند كه محمد به بت‌هاى ما سجده مى‌كند! از اين رو مصلحت در اين بود كه همچنان به سوى بيت المقدس نماز بگزارد. اين عمل تا چند ماه بعد از هجرت نيز ادامه يافت؛ امّا