161 مِنْكُمْ » . ¹

خوب معلوم است كه گوشت و پوست آن به خدا نمى‌رسد؛ و در جاى ديگر برخلاف انتظار و برخلاف قواعد توحيدى و اعتقادى مى‌گويد: اى فرشتگان، بر آدم سجده كنيد. در صورتى كه سجده كه نهايى‌ترين خضوع و خاكسارى است، مخصوص خداونداست؛ (وَ إِذْ قُلْنٰا لِلْمَلاٰئِكَةِ اسْجُدُوا لِآدَمَ فَسَجَدُوا إِلاّٰ إِبْلِيسَ » . ²

ما مى‌دانيم كه تعمير و ساخت مسجد كه خانۀ خداست؛ از اعمال صالح و از بهترين آن است، حال عمارت و ساخت مسجدالحرام كه برتر همۀ مساجد است، جاى خود دارد و نيز خدمات آب‌رسانى به حاجيان بهترين اعمال است. باز مى‌فرمايد: آيا شما آب دادن به حاجيان و عمران مسجدالحرام را مانند كسى قرار داده‌ايد كه به خدا و روز واپسين ايمان آورده است؛ «أَ جَعَلْتُمْ سِقٰايَةَ الْحٰاجِّ وَ عِمٰارَةَ الْمَسْجِدِ الْحَرٰامِ كَمَنْ آمَنَ بِاللّٰهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ» . ³

و در سورۀ بقره مى‌گويد: نيكى تنها آن نيست كه روى خود را جانب مشرق و مغرب كنيد و به اين قبله و آن قبله نماز بگزاريد، بلكه نيكى آن است كه انسان به خدا و معاد و فرشتگان و... ايمان آورد؛ «لَيْسَ الْبِرَّ أَنْ تُوَلُّوا وُجُوهَكُمْ قِبَلَ الْمَشْرِقِ وَ الْمَغْرِبِ وَ لٰكِنَّ الْبِرَّ مَنْ آمَنَ بِاللّٰهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ» . ⁴