75
17 استقامت و پايدارى
مهمتر از كسب پيروزى، نگهدارى دستاوردهاى آن است كه تنها در سايه استقامت و پايدارى امكانپذير خواهد بود. در همين زمينه، وقتى آيه شريفه سوره هود نازل شد، اين حقيقت كه بقاى پيروزى به استقامت مردم بستگى كامل دارد، پيامبر را به سختى، به تفكر واداشت:
فَاسْتَقِمْ كَمٰا أُمِرْتَ وَ مَنْ تٰابَ مَعَكَ وَ لاٰ تَطْغَوْا إِنَّهُ بِمٰا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ. (هود: 111)
پس چنانكه مأمور شدهاى، استقامت كن و كسانى نيز كه همراه تو رو به خدا كردهاند، استقامت بكنند و از حد مگذريد كه خداوند به آنچه مىكنيد، بيناست.
از ابن عباس نقل است كه هيچ آيهاى شديدتر و مشكلتر از اين آيه بر پيامبر نازل نشد. به همين دليل، هنگامى كه اصحاب آن حضرت از وى پرسيدند كه چرا به اين زودى موهاى شما سپيد شده و آثار پيرى در شما نمايان گشته است، فرمود: «سوره هود و واقعه مرا پير كرد». 1
به راستى چرا اين آيه اين قدر بر پيامبر گران و سنگين بود؟ آيا امر به استقامت به آن بزرگوار اين شدت و سنگينى را سبب گشته بود؟ او كه خود اسوه استقامت بود؛ سيزده سال استقامت در مكه و ده سال استقامت در مدينه.