109
قَدْ حَقَرَ الدُّنْيٰا وَ صَغَّرَهٰا...، وَاَعْرَضَ عن الدُّنْيٰا بِقَلْبِهِ وَ امٰاتَ ذِكْرَهٰا عَنْ نَفْسِهِ. 1
دنيا را كوچك و حقير شمرد و با تمام وجود از آن روى گرداند و ياد و نام دنيا را از صفحه وجود خويش محو كرد.
اين ويژگى ارزشمند رسول اللّٰه صلى الله عليه و آله در شرايطى تبلور يافته است كه تمام امكانات عمومى در اختيار ايشان بود.
بايد دانست زهد به معناى سستى و گوشهگيرى و فرار از مسئوليتها نيست. انسان زاهد آن نيست كه گوشهگيرى كند و به عبادت صرف روى آورد. اين مفهوم انحرافى از زهد است. زهد، بىعلاقه بودن به متاع دنيا و وابسته نبودن به مال و مقام دنيوى است و اين معنا با تلاش و سازندگى همساز است. انسان مىتواند پرتلاش باشد و در عين حال، زاهد هم باشد. تلاش و سازندگى دستور الهى است:
هُوَ الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ الْأَرْضَ ذَلُولاً فَامْشُوا فِي مَنٰاكِبِهٰا وَ كُلُوا مِنْ رِزْقِهِ . (ملك: 15)
او آن خدايى است كه زمين را رام شما قرار داده است، ولى براى به دست آوردن روزى حلال بايد بر دوشهاى آن سوار شويد تا روزى حلال به كف آيد.
رسول گرامى اسلام با اينكه زاهدترين انسانها بود، پرتلاش هم بود.
قرآن مجيد به خوبى، تلاش ايشان را بازتاب مىدهد: «إِنَّ لَكَ فِي النَّهٰارِ سَبْحاً طَوِيلاً؛ تو در روز آمد و شد فراوان دارى». (مزمل: 7)
تلاش روزانه، آرامش را از حضرت گرفته بود، به گونهاى كه زمانى براى استراحت نداشت:
«و ليست له راحة .» 2 با بررسى زندگى رسول اللّٰه صلى الله عليه و آله ،