312چون افراد شب در راه بودهاند و بىخوابى كشيدهاند حال ذكر گفتن ندارند يا آن را فراموش مىكنند، بنابراين آنجا با صداى بلند مقدارى سبحاناللّٰه، الحمدللّٰه و امثال آن بگوييد تا ديگران نيز تكرار كنند و ذكر مؤكّد در مشعر ترك نشود.
سپس نزديكى طلوع آفتاب از مشعر حركت مىكنند و تا نزديكى وادى محسّر مىآيند و منتظر مىمانند تا خورشيد طلوع كند، با طلوع خورشيد سيل جمعيت وارد وادى محسّر و سپس وارد منى مىشوند.
بنابراين ماندن در مشعر در شب دهم از واجباتى است كه قابل تغيير نيست و عليل و ذليل و مريض را نيز براى وقوف به مشعر مىآورند و ترك وقوف به مشعر به معناى بطلان حج است.
جالب است بدانيد در رابطه با تأكيد درك كردن وقوف اختيارى يا اضطرارى عرفات و وقوف اختيارى يا اضطرارى مشعر چندين صورت متصور است، از جمله اين كه اگر وقوف اختيارى عرفات را درك كرد و هيچ گونه وقوفى نه اختيارى و نه اضطرارى از مشعر را درك نكرد حجش باطل است ولى اگر برعكس بود و وقوف اختيارى مشعر را درك كرد ولى هيچ وقوفى از عرفات را درك نكرده حجش صحيح است، يعنى وقوف به مشعر از وقوف به عرفات نيز مهمتر است.
اما شب يازدهم و شب دوازدهم را حاجى مىتواند در مكه بماند ولى بايد تا به صبح در مسجدالحرام به عبادت مشغول باشد و هيچ كار ديگرى نكند مگر تجديد وضو يا خوردن يا آشاميدن آن هم به مقدار ضرورت و احتياج. و اگر خوابش برد براى هر شب يك گوسفند كفاره بدهد. ولى بهتر است از اوّل چنين قصدى نكند كه واجبى از واجبات را