76در خصوص معدن گفتهاند: ملاك صدقِ معدن بودن، عُرف مردم است و در وجوب پرداختن خمس معدن تفاوتى ندارد معدن در زمينى بى صاحب يافت شود يا داراى صاحب، زير زمين و يا در سطح زمين، استخراج كنندۀ معدن، مسلمان باشد يا كافر ذمّى، حتّى كافر حربى، بالغ باشد يا نابالغ، عاقل باشد يا ديوانه كه (در صورت اخير) بر وَلىّ كودك نابالغ و وَلىّ شخص ديوانه واجب است، خمس آن معدن را بپردازد.
در وجوب خمس معدن، شرط است ارزش آنچه را از آن استخراج مىكنند پس از كسر هزنيۀ استخراج و پالايش و مانند آن، به 20 دينار برسد؛ ولى ا گر ارزش آن چه استخراج شده كمتر از اين مقدار باشد، خمس آن واجب نيست.
در استخراج معدن، شرط نيست كه اين كار يكباره انجام پذيرد، بنابراين، اگر در چند مرحله انجام شود و ارزش مجموع آن چه استخراج گشته به حدّ نصاب برسد، واجب است خمس مجموع آن پرداخت شود.
اگر گروهى در استخراج، شركت داشته باشند و سهم هر يك از آنان به حدّ نصاب نرسد; ولى مجموع آنها به آن حدّ مى رسد، ظاهراً خمس آن واجب است. و شرط نيست موادى كه از معدن استخراج مى شود يك نوع باشد، اگر معدن داراى دو نوع مواد يا بيشتر باشد و