51اسماعيل چشمۀ زمزم جوشيد و هنوز با گذشت چند هزار سال مىجوشد.
ولى سرّ اين كار آن است كه انسان به صفا برسد و به مروت و مردانگى بار يابد. يك انسان جوانمرد ديگر دست به كار ذليلانه دراز نمىكند. همان كه سالار شهيدان حسين بن على - صلوات اللّٰه و سلامه عليه - فرمود:
«لا اعطيكُم بِيَدى اعطاء الذليل ولاٰ افِرُّ فِرارَ العبيد».
فرمود: نه دست تسليم و مذلت دارم و نه پاى گريز و فرار. منم و مردانگى و ميدان و مبارزه و شهامت و شجاعت. همان درس را حج به انسان مىآموزد.
اميدواريم كه همۀ زائران بيتاللّٰه با حج و زيارت مقبول، اين سفر الهى را طى كنند ولى بدانند كه هر قدمش سرّى دارد، صفا و مروه سرى دارد، و نيز هرولۀ در آن محدودۀ خاص سرى دارد.