86
نماز طواف
«وَ اتَّخِذُوا مِنْ مَقٰامِ إِبْرٰاهِيمَ مُصَلًّى » 1.
بعد از آنكه هفت دور تمام شد، از همان نقطهاى كه وارد شدى؛ يعنى، همان گوشهاى كه حجرالأسود است، خارج شو. ورود ما به اين جهان و خروج ما از اين جهان، طبق دستور و اراده خداست اما حركت ما، در اين جهان طبق اراده خدادادى خود ماست، در ورود و خروج حق انتخاب نداريم اما در حركت و نحوۀ آن، حق انتخاب داريم.
گرچه طواف دور خانه خدا هم به منزلۀ نماز است ولى كافى نيست، بايد بعد از طواف، نماز هم بخوانى تا مُهر تأييدى بر آن طواف باشد. دو ركعت نماز طواف، آن هم در پشت مقام ابراهيم(عليهالسّلام)، جايى كه سنگى وجود دارد كه حضرت ابراهيم(عليهالسّلام) روى آن ايستاد و كعبه را ساخت. آرى امامت در اسلام به قدرى مهم است كه سنگى هم كه زير پاى امام بوده بايد در نماز، جلوى ما قرار بگيرد و ما پشت آن سنگ نماز بخوانيم. در طواف هم حق نداريم از فاصله ميان كعبه و آن مقام دورتر برويم، حركت ما بايد ميان كعبه و مقام باشد؛ يعنى، ميان توحيد و امامت، بندگى خدا و رهبرى معصوم. و نماز پشت مقام ابراهيم(عليهالسّلام) يعنى اى حاجى تو قائم مقام ابراهيم(عليهالسّلام) شدهاى.