57«خودنمائى و كسب عنوان و اعتبار» به حج مشرّف مىشوند».
روزى كه پيامبر اكرم (صلّى اللّٰه عليه و آله) اين خبر را همراه با اخبار تلخ ديگرى، بيان مىفرمود، نزديكترين افراد در آن جمعيتِ انبوه، سلمان فارسى بود كه همچنان از شنيدن اين اخبار تعجب مىكرد ولى هر جملهاى كه سبب تعجب سلمان مىشد، پيامبر اكرم (صلّى اللّٰه عليه و آله) مىفرمود: سوگند به خدايى كه جان من در دست اوست، اين حوادث در آينده واقع خواهد شد 1.
امام صادق(عليهالسّلام) فرمود:
«اَلْحَجُّ حَجّاٰنِ: حَجٌّ لِلّهِ وَ حَجٌّ لِلنّاسِ، فَمَنْ حَجَّ لِلّهِ كٰانَ ثَوٰابُهُ عَلَى اللّهِ الْجَنَّةَ وَ مَنْ حَجَّ لِلنّاسِ كٰانَ ثَواٰبُهُ عَلَى النّاسِ يَوْمَ الْقِيٰامَةِ» 2.
«حج دو نوع است؛ «براى خدا» و «براى مردم»، هر كه براى خدا حج كند، پاداش او بهشت است و هر كه براى مردم حج رود، در قيامت پاداش خود را بايد از مردم بگيرد».
امام سجاد(عليهالسّلام) مىفرمايد:
«مَنْ حَجَّ يُريدُ بِهِ وَجْهَ اللّهِ لاٰ يُريدُ بِهِ ريٰاءً وَ لاٰ سُمْعَةً غَفَرَاللّهُ لَهُ الْبَتَّةَ» 3.
«كسى كه در حج، هدفى جز خدا، نداشته باشد و در فكر ديدن و شنيدن و ستايش مردم نباشد، حتماً خدا او را مىبخشد».
بنابراين بايد سعى كنيم در نيتمان، جز انجام وظيفه الهى قصد ديگرى نداشته باشيم. وگرنه هم عمل ما باطل مىشود و هم گناه كردهايم.
«علامت اخلاص» اين است كه «از مردم انتظار ستايش نداشته باشيم».
امام صادق(عليهالسّلام) فرمود:
«... وَ الْعَمَلُ الْخٰالِصُ الَّذى لاٰ تُريدُ