38زيرا علاوه بر سلامتى و توسعۀ رزق و تأمين زندگى، سبب اصلاح ايمان شماست بد نيست كه در توضيح اين جمله كمى تأمّل وقت كنيم:
«همه اعمال و مناظر حج باعث تقويت و اصلاح ايمان است».
همينكه انسان مىبيند، نداى يك انسان به نام ابراهيم(عليهالسّلام) در هزاران سال قبل، اين همه پاسخگو پيدا كرده است.
همينكه انسان مىبيند، تمام توطئههايى كه براى سركوب اسلام و پيامبر اكرم(صلّى اللّٰه عليه و آله) بود، خنثى شدهاست،
همينكه انسان مىبيند كه خداوند به وعدههاى خود در بارۀ پيامبر اكرم (صلّى اللّٰه عليه و آله) وفا كرده است،
همينكه از دنياى تجمل وارد وادى سادگى و بىرنگى مىشود،
همينكه در حج به قدرت و كارآئى و توان امّت توجه مىكند،
همينكه به خاطر سفر حج، از كسانى كه به آنان ظلم كرده، عذرخواهى مىكند،
همينكه براى پاك و حلال كردن اموال خود قبل از حج، سهم ديگران و حق امام و حكومت را مىپردازد،
همينكه خود را از علاقهها و وابستگىها جدا مىكند،
همينكه احساس مىكند، مهمان خدا شده، پشت مقام ابراهيم(عليهالسّلام)، قائم مقام آن حضرت گرديده است،
همين كه احساس مىكند مردم به او چشم ديگرى نگاه مىكنند،
همينكه احساس مىكند، خداوند او را مورد لطف و عفو خود قرار داده است،