143نباشد و در خريد قربانى زياد چانه نزنيد. قربانى هديه به دوست است، نشانۀ عشق و علامت صدق است. علت اين كه به مهريۀ همسر نام «صداق» گذارده‌اند، اين است كه مهريه دادن، نشانۀ صدق و علاقۀ شوهر نسبت به همسر است.

علت اين كه رسول خدا (صلّى اللّٰه عليه و آله)، حيوانات زيادى را ذبح مى‌كرد تا آنجا كه در حديث آمده: صد شتر چاق را با دست خود نحر فرمود ¹ همانا ايمان و عشق او به خداوند بود.

در طول عمر، صدها گوسفند براى خودمان ذبح كرده‌ايم، و امروز يكى براى خدا ذبح مى‌كنيم، بايد توجه داشت كه اعمال حج، همچون ساير عبادات از ابعاد مختلف مورد نظر قرار مى‌گيرد.

مسأله قربانى در مكه را از چند نشر بايد بررسى نمود:

1 - كمك رسانى به اهل حجاز يك اصل است.

اگر از اين سال‌ها كه حجاز كشورى وابسته و بازارش نمايشگاه اجناس شرق و غرب شده، بگذريم، و به چند سال قبل برگرديم، مى‌بينيم كه مردم حجاز چندان راه درآمدى نداشته‌اند. مكه شهر صنعتى و كشاورزى نيست، زمانى كه آيه منع ورود مشركان نازل شد ²، مردم مكه ناراحت شدند كه نصف زائران، مشركان هستند و با منع ورود آنان، وضع اقتصادى ما به هم مى‌خورد، ليكن آيه نازل شد كه اگر از فقر مى‌ترسيد، ما در آينده شما را بى‌نياز مى‌كنيم ³، اين وعدۀ خداوند، بايد محقق شود.