79حضرت ابراهيم(ع) كه پيش از اين، تحقق پديده‌اى به ظاهر ناممكن (صاحب فرزند شدن در پيرى) را مشاهده كرده بود، با اين باور كه ارادۀ خداوند بر همۀ امور فايق است، به درگاه خداوند عرض كرد: خدايا! اين سرزمين غيرقابل كشت را شهرى امن قرار ده؛ رَبِّ اجْعَلْ هَذَا الْبَلَدَ آمِناً . ¹ مدتى بعد كه عده‌اى از دور و نزديك آمدند و شهر مكه پديد آمد، همان خواسته را به گونه‌اى ديگر در دعاى خود آورد و گفت: رَبِّ اجْعَلْ هٰذٰا بَلَداً آمِناً . ² آنگاه چنان اين بلد امن شد كه امنيت صفت مشهور آن شد و خداى سبحان از مكه به عنوان بلد امين ياد فرمود: وَ هٰذَا الْبَلَدِ الْأَمِينِ . ³

شايان توجه است كه، «غير ذى‌زرع»، غير از موات و بائر و لم‌يزرع است؛ زيرا معمولاً مواتْ قابل احياست، چنان‌كه بائر قابل دائر شدن و لم‌يزرع قابل كشت است. اما غير ذى‌زرع، نه اقتضاى كشت و زرع در آن هست و نه مى‌توان آن را با اسباب و تجهيزاتْ معمور كرد؛ زيرا به ظاهر از هيچ‌گونه زمينه مساعد و مناسب طبيعى برخوردار نيست. البته ممكن نبودن كشت زمين غير ذى‌زرع، نسبت به علل طبيعى است اما نسبت به ارادۀ خداى سبحان همۀ غيرممكنات عادى، قابل تحقق است.

خداى سبحان دربارۀ چگونگى تأمين اقتصادى مكه فرمود: چنين نيست كه ما از راه غيب، نيازهاى اقتصادى مؤمنان مكه را تأمين كنيم، بلكه ثمرات و ميوه‌هاى خوب را از مناطق گوناگون به مكه منتقل مى‌كنيم؛ يُجْبىٰ إِلَيْهِ ثَمَرٰاتُ كُلِّ شَيْءٍ رِزْقاً مِنْ لَدُنّٰا . ⁴ اكنون ريزش ثمرات به سرزمين بى‌زرع و ضرع مكه به گونه‌اى است كه محصولات گوناگون را از سراسر عالم در همۀ فصول حج و عمره به آنجا مى‌آورند.

توضيح اينكه، اولاً ماه‌هاى حج، قمرى است، نه شمسى. از اين‌رو در طى سال‌ها گونه‌گون مى‌شود. ثانياً، زمين كُرَوى و تفاوت اقليم‌هاى سردسير و گرم‌سير آن متنوع است.