224عملى و به حصن الهى پناهنده شدن است؛ وَ إِمّٰا يَنْزَغَنَّكَ مِنَ الشَّيْطٰانِ نَزْغٌ فَاسْتَعِذْ بِاللّٰهِ . 1
سنگ زدن به جمرهها رمز و نشانهاى از رمى ديو درون و بيرون و راندن شياطين جنّى و انسى است. پس اگر كسى خود جزو شياطين انسى بود هرگز قدرت و لياقت تبرّى و رمى حقيقى را ندارد؛ چنانكه اگر شيطان همنشين كسى شد، 2 او نمىتواند همراه خود، يعنى شيطان را رمى كند.
نكته: سنّت عرب بر اين بود كه اگر كسى مورد خشم ويژه قرار مىگرفت او را در حال زندگى و مرگ رجم مىكردند. چنانكه ابورغال كه لشگر ابرهه را رهبرى مىكرد و قبل از رسيدن به مكه مُرد، مردم مكان قبر او را رجم مىكردند. همچنين جرير كه رقيب معروف فرزدق است در هجو فرزدق گفته است:
إذا مات الفرزدق فرجموه
كما ترمون قبر أبىرغال 3